Tuesday, September 19, 2017

नाणेघाट, नानांचा अंगठा, आणि भोरांड्याचं दार - स्वछंद गिर्यारोहकांबरोबर एक अप्रतिम गिरीभ्रमंती

रविवार १७ सप्टेंबर २०१७ रोजी स्वछंद गिर्यारोहक विशाल काकडे आणि इतर स्वछंद गिर्यारोहकांबरोबर नाणेघाट, नानांचा अंगठा आणि भोरांड्याचं दार पाहायचा योग आला.  त्याचा हा इतिवृत्तांत.  खरंतर हा पायलट ट्रेक ठरला होता.  मेंबर वाढल्यामुळे रेग्युलर ट्रेक बनला.  पुण्याहुन ११ जण आणि मुंबईहुन ९ असे २० ठरले होते.

टोळके
१. विशाल काकडे
२. डॉ. मुग्धा कोल्हटकर मॅम
३. स्वप्नील खोत
४. सविता कानडे मॅम
५. सुरेश भाग्यवंत
६. उदय मोहिते
७. सागर मोहिते
८. रुपेश गौल  (रुपेश मित्रा, तुझं आडनाव जर मि चुकवलं असेल तर चुक भुल देणे घेणे)
९. भाग्येश मोहिते
१०. दिलीप गाडे
११. योगेश सावंत

शनिवारी दिवसा विशाल आणि भाग्येशने स्वछंद गिर्यारोहकांचा रिव्हर्स अंधारबन ट्रेक यशस्वीरीत्या पार पाडला.  त्यांची बस रात्री ९ वाजता शिवाजीनगरला पोहोचली.  तिच बस घेऊन त्यांनी पुढचा ट्रेक सुरु केला.  ठरल्याप्रमाणे ११ वाजता इतर सदस्य जमले आणि बस मार्गस्थ झाली.  रुपेश आणि मि नाशिक फाट्याला बसमध्ये चढलो.  नारायणगावला चहा आणि मसाला दुध अशी सर्वांची फर्माईश होती.  सर्व हॉटेले बंद झाल्यामुळे ति राहुन गेली.

ड्राइवर काकांना बिलकुल घाईची लागलेली नव्हती.  त्यांनी सरळ सोप्या पद्धतीने बस चालवली.  रात्रीच्या अंधारात विशालने गुगल मॅपचा आधार घेत ड्राइवर काकांना रस्ता सांगितला.  घाटात एका चेकपोस्ट वर पोलीसमामांनी १०० रुपये घेतले.  आधी ५० दिले तर ते त्यांना कमी पडले.  पुण्यापासुन जसजसे लांब गेलो तसतसे रस्तावरचे खड्डे वाढतच गेले. त्यामुळे झोप काही चांगली झाली नाही.
साधारण साडेतीनला विशालने एका ठिकाणी बस थांबवली.  सर्वजण बसमधुन उतरून तयार झालो.  इथुन पुढे पायगाडीने प्रवास होता.  उद्या दुपारी बस कुठे आणायची ते विशालने ड्राइवर काकांना सांगितले.  आम्ही नाणेघाटातुन चढुन जाणार होतो आणि भोरांड्याच्या दाराने उतरणार होतो.

मुंबईचे ९ स्वछंद गिर्यारोहक आमच्या दोन तास आधी पोहोचले होते.  त्यांनी चढायला सुरुवात केलेली होती.  नाणेघाट चढून गेल्यावर त्यांना भेटण्याचा आमचा प्लॅन होता.

सर्वांची थोडक्यात तोंडओळख केली आणि पायगाडीला स्टार्ट मारला.  मिट्ट अंधार असल्यामुळे आजुबाजुच्या परिसराचा फारसा अंदाज येत नव्हता.  बॅटऱ्यांच्या उजेडात सर्वजण एका रांगेत जात होतो.  वाट अवघड नव्हती पण घाम काढणारी होती.  बहुदा आमचा स्पीड चांगला होता.  ट्रेकची सुरुवात चांगल्या स्पीडने केली कि पूर्ण ट्रेक चांगला जातो.  नवखे कोणीच नसल्यामुळे हा ट्रेक चांगला होणार ह्याचा अंदाज आला.

पायगाडीला सुरुवात झाल्यानंतर थोड्या अंतरावर हे निसर्ग पर्यटन केंद्र लागले.  इथे काही खेळणी होती लहान मुलांसाठी.

नाणेघाटाच्या पायऱ्या जिथे सुरु होतात तिथे एक मोठा ब्रेक घेतला.  निमित्त होते नानांच्या अंगठ्याचा फोटो काढण्याचे.  हळुहळु उजाडायला लागले.  थोडे उजाडल्यावर नानांचा अंगठा दिसायला लागला.  अंगठा नक्की कसा बघायचा ते काही मला समजले नाही. असो.  आमचा लॉन्ग ब्रेक चालु असताना एका उंदराने आमच्या अधेमधे लुडबुडून जमेल तसे खाऊचे तुकडे पळवुन नेले.

उजाडल्यावर दिसणारा नानांचा अंगठा. डावीकडच्या घळीतून नाणेघाटाची वाट घाटमाथ्यावर जाते

आम्ही पहिला टप्पा जोरदार पार केलेला होता.  लॉन्ग ब्रेक आटोपल्यावर पुढच्या वाटचालीस सुरुवात.  घडीव पायऱ्यांची वाट माथ्यापर्यंत आहे. कुठे चुकण्याचा प्रश्नच नाही.  ग्रुप ट्रेक मध्ये लीड ला राहण्याचा मोह काही मला सोडवत नाही.

नाणेघाटातील पायऱ्यांची वाट

फार्फार पुर्वीच्या काळी कधीतरी सोपारा ते पैठण हा व्यापारी मार्ग होता.  कल्याण ते जुन्नर हा ह्या मार्गाचा एक भाग.  सातवाहन काळातील हा एक्सप्रेस-वे.  ह्या मार्गावर सह्याद्री चढून वर येण्याचा घाट तो नाणेघाट.  कल्याण पासुन ५५ किलोमीटर वर हा नाणेघाट आहे.

सप्टेंबरच्या सकाळी नाणेघाटातुन दिसणारं विहंगम दृश्य.  नजर जाईल तिथपर्यंत ढग रेंगाळतायत.  सर्वत्र हिरवंगार रान आणि मधेच एखादी वीसेक घरांची वाडी.

एक दोन वेळा वानरांचा आवाज परिसरात घुमला.  मोरांचा आवाज ह्या पूर्ण ट्रेक मध्ये कुठेच आला नाही.  रात्री बंद असलेले कॅमेरे आता बाहेर आले होते.  आम्हा सर्वांचा स्पीड चांगला असल्यामुळे वेळेत ट्रेक पूर्ण होतो का नाही वगैरे विषय आलेच नाहीत.  आणि दिवसभर मनसोक्त फोटोग्राफीला वेळ मिळाला.

नाणेघाटातुन दिसणारा नानांच्या अंगठ्याचा कडा

सध्याच्या काळात माळशेज घाटाचा गुळगुळीत डांबरी रस्ता बनल्यावर नाणेघाटाची गरज संपली.  आसपासच्या गावातले दोनेक जण फक्त जाताना दिसले.  नाणेघाटाच्या शेवटच्या टप्प्यात कातळात कोरलेली पाण्याची टाकं आणि सातवाहन कालीन लेणी आहेत.  घाट चढून वर आल्यावर प्यायला पाणी आणि आरामाला जागा हवीच.

नाणेघाटातली सातवाहन कालीन लेणी

सातवाहन राजा सातकर्णी ह्याची राणी नागनिका हिने हि लेणी बनवुन घेतली.  लेण्याच्या भिंतींवर ब्राम्ही लिपीतील शिलालेख कोरलेला आहे.  सातवाहनांबद्दल अधिक माहिती जाणून घेण्यासाठी हा ब्लॉग वाचा.

सातवाहन कालीन लेण्याच्या भिंतीवर कोरलेला शिलालेख

इथून पुढे नाणेघाटाचा फक्त शेवटचा चढ राहिला होता.  एका घळीतला दगड धोंड्यांनी भरलेला १०० मीटर ट्रॅक.  पाणी वाहुन जायला भरपूर जागा असल्यामुळे हे दगड घसरडे नव्हते.

नाणेघाटाचा शेवटचा टप्पा
शेवटचा चढ मि हिल गियर टाकुन संपवला.  साडेआठला आम्ही घाटमाथ्यावर आलो.  समोर नाणेघाटाच्या प्राचीन दगडी मार्गाला भिडलेला आजचा डांबरी रस्ता पाहुन आश्चर्य वाटले.  डोंगरपठारावर उजवीकडे जीवधन किल्ला तर डावीकडे नवरा नवरी भटजी आणि वाजंत्र्यांचा डोंगर.  मध्ये जुन्नरहुन आलेला आजच्या काळातला डांबरी रस्ता.  ह्या रस्त्याने सर्वसामान्य जनतेची सोय केलेली आहे.  तशीच गैरसोयही केलेली आहे.  इथपर्यंत दुचाकी आणि चारचाकी सहज येत असल्यामुळे काचपात्रातून तीर्थप्राशन करणाऱ्यांची गर्दी आता इथे जमु लागलीये.

नाणेघाटाच्या प्राचीन दगडी मार्गाला घाटमाथ्यावर भिडणारा आजचा डांबरी रस्ता.  समोर जीवधन किल्ला.

मुंबईचे ९ स्वछंद गिर्यारोहक इथुन बऱ्याच आधी पुढे गेलेले होते.  ते आम्हाला भोरांड्याच्या दाराने उतरून गेल्यावरच भेटले.

उन्हात न्हाऊन निघालेलं डोंगरपठार, सर्वत्र हिरवंगार गवत, काही रानफुले, मधेच कुठेकुठे पाणी.  दूरवर दिसणारे उंचच उंच डोंगर.  उत्कृष्ट लँडस्केप.

डोंगरपठारावर ढगात बुडालेले नवरा, नवरी, भटजी, आणि वाजंत्री

नाणेघाट चढून घाटमाथ्यावर पोहोचल्यावर एक दगडी रांजण दिसतो.  ह्या मार्गाचा वापर करणारे व्यापारी इथे टोल देत असणार नाण्यांच्या स्वरूपात.  म्हणून हा नाणेघाट.

घाटमाथ्यावर पोहोचल्यावर बाजुला दगडी रांजण - सातवाहन कालीन टोल बूथ

डोंगरपठारावर पोहोचल्यानंतर थोड्या वेळाने आम्ही बाजूच्या नानांच्या अंगठ्याकडे मोर्चा वळवला.  घाटमाथ्यावरून कोकणच्या दिशेला थेट आकाशात घुसलेला डोंगर आणि पलीकडे सरळसोट खोल दरी.  एक टप्पा आऊट वगैरे नाहीच.  डायरेक्ट बाउन्सर कोकणात जाणार.  हाईट ची भीती घालवायची असेल तर अतिउत्तम जागा.

नानांच्या अंगठ्या वरून...
समोर हिरवाईने नटलेल्या कोकणच्या वाड्या
आजुबाजुला भिरभिरणारे चतुर (म्हणजे Dragon flies)
ह्या रम्य सकाळी सोनकीच्या फुलांमध्ये आणि ढगांमध्ये जास्त कोण तो खेळ चाललेला


एकेक करत सर्वजण नानांच्या अंगठ्यावर पोहोचलो.  रुपेश खालीच राहिला.  मागचे काही आठवडे (त्यात वीकेंड्स पण) त्याच्या कंपनीने त्याला जबरी राबवून काढल्याने बिचारा मिळेल तिथे मिळेल तशी झोप पूर्ण करत होता.  यथेच्छ फोटोग्राफी झाल्यावर सर्वानुमते इथे एक खादंती ब्रेक झाला.  सुरेश भाग्यवंत सरांनी आणलेली भाकरी, मिरचीचा ठेचा आणि चटणी ज्यांनी नानांच्या अंगठ्यावर बसून खाल्ली तेच खरे भाग्यवंत.

नानांच्या अंगठ्या वरून...
दरीत पडलेली अंगठ्याची सावली, अजस्त्र वीजवाहक सांगाडे, दूरवर ढगांची लयलूट, आणि अंगठ्यावर सोनकीच्या फुलांची गर्दी
समोर एक चुकार ढग मधेच येऊन थांबलेला, आणि त्याची दरीत पडलेली सावली

नानांच्या अंगठ्यावरून उतरल्यानंतर आम्ही दूरवर दिसणाऱ्या आमच्या ब्रेकफास्ट च्या जागी पायगाडी वळवली.  डोंगरपठारावर सकाळच्या उन्हात न्हालेली रानफुलं.  दूरवर दिसणारे सह्याद्रीचे रथी महारथी.  असं दिवसभर भटकलं तरी मन भरेल कि नाही सांगता येत नाही.


सोनकीच्या फुलांची मुक्तहस्ताने उधळण

वाटेत एक मेलेला साप सापडला.  ह्या भागात साप खूप आहेत म्हणे.  आमच्या वाटेल त्यातला एकही नाही आला.  सापांविषयी दिवसभरात चांगली डिस्कशन झाली.  इतरही अनेक विषय चावले गेले.  भुतं, सातवाहन काळ, घाटवाटा, भारतीय स्वातंत्र्यलढा, आजूबाजूचे किल्ले, रानफुलं, वगैरे वगैरे.  स्वप्नील खोत हा तर एक चालता बोलता विकिपीडिया आहे.  विशेष म्हणजे डोकं आभाळात असूनसुद्धा पाय पक्के जमिनीवर.


दुपारच्या उन्हात ढग आणि धुकं हटल्यावरचे नवरा, नवरी, भटजी, आणि वाजंत्री

रस्त्यावर बसून थोडी फोटोग्राफी झाली.  मि माझी फोटो स्टाईल रुपेश आणि उदय मोहिते सरांना शिकवली.

फोटोग्राफी करण्याचा मोह कोणाला आवरत नाही

आधी एक चहाचा राऊंड, मग अनलिमिटेड पोहे, वर अजून एक चहाचा राऊंड असा भरपेट ब्रेकफास्ट झाला.  खुर्चीत बसल्या बसल्या मि एक डुलकी घेतली.  काहीजण पळशीकरांना भेटून आले.
आता आल्या वाटेने नाणेघाटातून उतरून न जाता भोरांड्याच्या दाराने जायचे होते.  भोरांड्याच्या दारापर्यंत पोहोचण्याची एक छोटीशी शोधमोहीम पार पडली.

भोरांड्याचं दार

हि घळ ६०० फूट उतरत जाते.  कोकणातल्या घाटवाटा पावसाळ्यात सुद्धा घाम काढतात.  उन्हाळ्यात काय होत असेल इथे.

भोरांड्याच्या दारानी उतरताना...
स्वछंद गिर्यारोहक विशाल काकडे

उतरायला सुरुवात केली तेव्हा तासाभरात खाली पोहोचू असा अंदाज होता.  जसजसे पुढे जाऊ लागलो तसतसा उलगडा झाला.  हे काही तासाभराचं काम नाही.

शूर आम्ही सरदार आम्हाला काय कुणाची भीती
The one and only Swapnil Khot

दगडधोंड्यांनी भरलेली घळ पुढे गेल्यावर अवघड बनत गेली.  एके ठिकाणी डावीकडे एक आणि उजवीकडे एक अशा दोन वाटा दिसल्या.  उजवीकडची वाट गावात जाते. डावीकडच्या वाटेने उतरून गेलो.  आता वाट शोधावी लागत होती.  एखादं झाडावरचं मार्किंग, कुठे दगडावर रंगवलेला बाण.  काही वेळ मि लीड ला राहून वाट शोधली.

दगडांचा हा माझा देश
जितका राकट कणखर, तितकाच मृदू मुलायम

भोरांड्याच्या ह्या घाटवाटेल पाण्याची चिंता नाही.  खळाळत्या झर्याचं गोड पाणी शेवटपर्यंत साथीला राहतं.  पावसाळा संपुन झरा आटल्यावर मात्र पुरेसं पाणी बरोबर ठेवलंच पाहिजे.

पाणी प्यावं तर असं.  हेच खरे भाग्यवंत.

दोन चार वेळा झरा ओलांडावा लागला.  झरा ओलांडायला सोपा आहे, फक्त सावध राहवं.  शेवाळ्याने भरलेले दगड घसरडे होते.  शेवाळ्याचा थर जितका जाड तितकी घसरण जास्त.

अश्या कुत्र्याच्या छत्र्या (mushrooms) जागोजागी होत्या


निसर्गदेवतेच्या कृपेने पाऊस आला नाही.  पाऊस आला असता तर हि वाट आणखीनच अवघड झाली असती.

भोरांड्याच्या दारानी उतरणारे ११ स्वछंद गिर्यारोहक
Chimps never leave chimps behind ह्या उक्ती प्रमाणे कोणीही एकटे पडणार नाही ह्याची दक्षता सर्वांनी पूर्णवेळ घेतली.


हा झरा भोरांड्याच्या दारात जो सुरु झाला तो माळशेज घाटाचा रस्ता येईपर्यंत सोबतीला होता

सव्वातीन तासात आम्ही भोरांड्याच्या दाराने उतरून आलो.  मागे वळुन पाहिल्यावर दूरवर दिसत होतं भोरांड्याचं दार.

उतरून आल्यावर एकदा पाहून घेतलं, कुठच्या भोरांड्याच्या दारातून खाली आलोय आपण


सरत्या पावसाच्या दिवसातला हा ट्रेक काय वर्णावा.  उन्हाचा रखरखाट नाही.  थंडीचा कडाका नाही.  झोडपणारा पाऊस नाही.  सर्वत्र आल्हाददायक वातावरण.  टोळक्याचा मेळ व्यवस्थित जमलेला.  सगळीकडे रानफुलांची सोबत.  खाण्यापिण्याची चंगळ.  बरोबर घेतलेले पाणी संपण्याचा धोका नाही.  हे सगळं कमी पडतं म्हणुन कि काय नानांच्या अंगठ्यावरून दिसणारा अलौकिक नजारा, एक नवीन घाटवाट उतरण्याचं समाधान, प्यायला हवं तितकं झऱ्याचं चवदार पाणी, आणि शेवटी झऱ्यातली डुंबाडुंबी म्हणजे कळसच झाला.

खळाळत्या झऱ्यातली हि मजा शब्दात कशी सांगावी

झऱ्यातली डुंबाडुंबी थांबवुन बाहेर पडायला कोणीच तयार नव्हतं.  झऱ्यासमोर दिसणारा पूल आणि गाड्यांचे आवाज मात्र आजच्या जगाची आठवण करून देत होते.

खाते पिते घर के ४ जाडजूड सुटलेले मर्द रस्त्यावरून झऱ्याच्या काठाला उतरले.  बॉड्या काढून ठेऊन काहीतरी खायला लागले.  बहुदा खाऊन झाल्यावर झऱ्यात एन्ट्री मारणार असावेत.

नाईलाजाने झरा सोडून आम्ही रस्ता पकडला.  काय करणार.  १२ तास निसर्गाच्या बरोबर राहिल्यानंतर मग ह्या मानवनिर्मित कृत्रिम वातावरणात परत येणं फार अवघड होतं.  विशालने ड्राइवर काकांना फोन करून बोलावून घेतले.  आवरा आवरी करून गाडीत बसलो. 

बायकर्सची एक मोठी झुंड रस्त्याच्या कडेला थांबली होती.  त्यांच्यातला एक जण वळण घेताना रस्ता सोडून बाजुच्या खोलगट भागात पडला होता.  त्यांचं मदतकार्य चालू होतं.

मुंबईचे ९ स्वछंद गिर्यारोहक जवळच पोहोचले होते.  बसने त्यांच्याकडे गेलो.  थोड्या गप्पा टप्पा झाल्यावर आमची बस पुण्यनगरीच्या दिशेने निघाली.  बसमध्ये मी जमेल तेवढी झोप काढली.  थोड्या वेळाने चहा वडापावचा pitstop आला.  मी झोपुनच राहिलो बसमध्ये.

जेवणासाठी एका ठिकाणी थांबलो. ११ पैकी ५ व्हेज आणि ६ नॉनव्हेज अशी विभागणी झाली.  व्हेज वाले त्यांच्या आवडीच्या ठिकाणी आणि नॉनव्हेज वाले त्यांच्या आवडीच्या ठिकाणी.  दोन्ही हॉटेलं ५० मीटर अंतरावर.
जेवायला माझ्या शेजारी स्वप्नील खोत हा निगर्वी निर्भीड सह्यमित्र बसला होता.  जग जिंकलंयस तु मित्रा.  ह्या सह्याद्रीला अभिमान आहे तुझ्यासारख्या सह्यमित्रांचा.  तुझ्यासारख्यांसाठीच ह्या ओळी लिहिल्या आहेत
क्या ये उजाले
क्या ये अँधेरे
दोनों से आगे है मंज़र तेरे
क्यों रौशनी तू बाहर तलाशे
तेरी मशालें हैं अंदर तेरे
क्यों ढूंढना पैरों के निशां
जाए वहीं ले जाए जहाँ

आणि मला सुचलेल्या ह्या चार ओळी
स्वप्नील खोत येति ट्रेकला
तोचि दिवाळी दसरा

पोटोबा भरल्यानंतर सर्वांना घरी परतायचे वेध लागले होते.  परतीच्या प्रवासात विशालने त्याचा गाण्याचा तास सुरु केला.  इतरांनी त्याला जमेल तशी साथ दिली.  साडे अकरा वाजता नाशिक फाट्यावर रुपेश आणि मि गाडीतुन उतरलो.  ४ किलोमीटर आणि ४० मिनिटात मि चालत घरी पोहोचलो.

ह्या offbeat ट्रेक ला किती खर्च आला ते विचारूही नका.  सह्याद्रीच्या अंगाखांद्यावरची हि भटकंती पैश्यात मोजता येत नाही.  भाग्य लागतं नशिबाला.

Thursday, August 31, 2017

घोराडेश्वर


माझ्या घरापासून सगळ्यात जवळचा डोंगर घोराडेश्वरचा.  ह्या डोंगरावर मि बऱ्याचदा गेलोय.  कधी भल्या पहाटे.  कधी दुपारचा.  कधी एकटाच.  कधी फॅमिली ट्रेक.  कधी डोंगर पठारावर हिल रनिंग केलंय.  कधी मागच्या दगडांवर भर्राट वारा खात बसलोय.  कधी तासाभरात रिटर्न.  कधी तीन तासांची मनसोक्त भटकंती.

काल दुपारी परत एकदा पूर्ण डोंगर पालथा घातला.  एकट्यानेच.  सोलो ट्रेक केल्याशिवाय समजणार नाही ह्याची रंगत काय आहे.
हौशी आणि नवख्या ट्रेकर्ससाठी सावधानतेचा इशारा - परिसराची योग्य माहिती करून घेतल्याशिवाय आणि काटेकोर प्लॅन बनवल्याशिवाय एकट्याने गिरिभ्रमण (solo trek) करणे धोक्याचे ठरू शकते.  साहसाला सावधतेची जोड असावी.

घोराडेश्वर डोंगरावर बहुतेकजण जातात ते पायर्यांच्या वाटेने गुहेतील शिवमंदिरापर्यंत.  ही पिटुकली वारी मि थांबवली आहे बऱ्याच आधी.  मि अलीकडच्या डोंगरवाटेने चढून माथ्या पर्यंत जातो.  तिथुन पलीकडच्या टोकापर्यंत जातो.  कधी त्याच्याही पुढे.

कालचा प्लॅन पूर्ण डोंगर फिरण्याचा होता.  रस्त्याच्या थोड्या आतल्या बाजुला असलेल्या मोकळ्या जागेत मि गाडी ठेवली.  इथे परत येईपर्यंत आता पायगाडी.
डोंगरावर जाणारी वाट समजण्यासाठीच्या दोन खुणा म्हणजे डोंगराच्या निम्म्या उंचीवरचे खजुराचे झाड आणि तिथे पोहोचल्यावर तिथुन पुढे दिसणारा झेंडा.  ह्या दोन खुणा ध्यानात ठेऊन गेल्यावर भरकटण्याची शक्यता नाही.


डोंगरभ्रमंतीस सुरुवात
पिंपरी-चिंचवडच्या निसर्गप्रेमी मंडळींनी बऱ्याच ठिकाणी चर खणलेले आहेत.  बांधावर झाडेही लावली आहेत.  बऱ्याचदा रविवार सकाळी ही मंडळी नवीन झाडे लावण्यासाठी आणि झाडांना पाणी घालण्यासाठी आलेली असतात.

पिंपरी-चिंचवडच्या निसर्गप्रेमी मंडळींनी खणलेले चर

घोराडेश्वर डोंगराच्या एका बाजुला जुना पुणे-मुंबई रस्ता आहे आणि दुसऱ्या बाजुला एक्सप्रेस वे (मुंबई-बंगलोर राष्ट्रीय महामार्ग) आहे. त्यामुळे ह्या डोंगरात फिरताना जंगल ट्रेक चा फील कुठेच येत नाही.  दोन-तीनच भाग आहेत जिथे गच्च झाडीमुळे थोडा जंगलाचा भास होतो.  वन्य प्राणी तर इथे नाहीतच.  दोन महामार्गांच्या मधल्या बेचक्यात कुठला प्राणी टिकतोय आज.  पक्षी येतात तेवढेच.

माझा रानावनातल्या वाटा धुंडाळण्याचा जो काही थोडाफार कॉन्फिडन्स आहे तो ह्या घोराडेश्वराच्या डोंगरामुळेच.  शहरातल्या रस्त्यांवर तर मि अट्टल रस्ताचुकव्या आहे.  त्याच गल्लीबोळांतून दहा वेळा गेलो तरी मला रस्ता काही समजत नाही.  गूगल मॅपने माझ्यासारख्यांचं जग बरंचसं बदलुन टाकलंय.  पण वाट न चुकता एकटा ट्रेक करण्याचा कॉन्फिडन्स मला दिला तो ह्या घोराडेश्वरानेच.

तळेगाव, देहूरोड आणि परिसरात ढगांची लपाछपी रंगात आली होती.

नेहमीप्रमाणे आजही भर्राट वारा सोबतीला होता.  वाऱ्याबरोबर जर पाऊस पण आला तर दोघांचे कॉम्बिनेशन डेडली होते मग.  कसे ते इथे वाचा.  काल रात्री धो धो कोसळलेला पाऊस आज सुट्टीवर दिसतोय.  वीस मिनिटात डोंगर पठारावर पोहोचलो.

सप्टेंबर नुकताच येतोय, पण रानफुलं आधीच जमली आहेत गटागटाने

पठारावरच्या खोलगट भागात पावसाचे पाणी साठलेले होते.  एक मेंढपाळ कुटुंब त्यांच्या साठ-सत्तर शेळ्या मेंढ्यांना घेऊन आले पाणी प्यायला.  मेंढ्यांचा कळप आडवा जाऊ दिला.  मग थोडेसे हिल रनिंग.  पठारावरून पलीकडे जाईपर्यंत.  पलीकडच्या बाजुला थोडेसे उतरून गेल्यावर काही भन्नाट जागा आहेत.  बऱ्याच ठिकाणी मोठमोठे दगड पुढे आलेले आहेत.  ह्या बाजुने सुसाट वारा अंगावर येतो.  दगडांवर बसुन आजुबाजुचा परिसर न्याहाळण्यात वेळ कसा जातो समजत नाही.  लांबवर क्रिकेट स्टेडियम, एक्सप्रेस वे वरच्या गाड्या, पलीकडचे छोटे मोठे डोंगर दिसतात.

दगडांवर बसुन भर्राट वारा खाण्याची माझी आवडती जागा

दगडांच्या बाजूने खाली उतरायला वाट आहे.  ह्यावर्षी हिवाळ्यात एक गृहस्थ बरेच दिवस इथे पायऱ्या बनवत होते.  रोज पहाटेपासून त्यांची मेहेनत चालु असायची.  त्यांच्या मेहेनतीचे फळ आता पावसाळ्यात स्पष्ट दिसतंय.  ह्या भागात उतरणे त्यांनी सोपे करून टाकले आहे.  घसरण्याची शक्यता एखाद्याच ठिकाणी उरली आहे.  थोडे पुढे गेल्यावर Y जंकशन येते.  Y जंकशन पर्यंत त्यांच्या पायऱ्या भरघोस मदत करतात.
Y जंकशन पासुन डावीकडे जाणारा रस्ता घेतला तर आपण डोंगराला फेरा घालुन जिथुन चढायला सुरुवात केली त्या ठिकाणी जातो.  उजवीकडे जाणारा रस्ता क्रिकेट स्टेडियम पर्यंत जातो.

Y जंकशन

स्टेडियम पर्यंत जाण्यासाठी मि उजवीकडचा रस्ता पकडला.  परत फिरून आल्यावर इथपासून सरळ वर न जाता मि डोंगराला वळसा घालुन जायचे ठरवले होते.
स्टेडियम पर्यंत जाणारी पायवाट डोंगराच्या पुढंपर्यंत गेलेल्या एका सोंडेवरून जाते.  दोन्ही बाजुला गच्च झाडं.  बाजुला सीआरपीएफ चा परिसर असल्यामुळे ह्या झाडांना कोणी हात लावत नसावे.

दोन्ही बाजुला गच्च झाडं आणि मधून गेलेली पायवाट


डोंगर उतरून गेल्यावर एक छोटेसे देऊळ आणि देवळाच्या बाजुला एक पत्र्याची खोली आहे.  आजुबाजुच्या झाडीमुळे आणि खोलगट भागात असल्यामुळे हे लांबुन दिसत नाही.  देवळाच्या बाजुने जाणारी पायवाट पकडुन पुढे गेलो.  ह्या भागात फारसं कोणी फिरकत नसल्यामुळे कि काय, झाडं भरगच्च आहेत.
स्टेडियम समोर दिसायला लागल्यावर थांबलो.  आजुबाजुला विखुरलेल्या काचेच्या बाटल्या क्रिकेटवीरांची आठवण करून देत होत्या.

डोंगर उतरून गेल्यावर समोर दिसणारे क्रिकेट स्टेडियम

एका पाणी ब्रेक नंतर परतीची वाट धरली.  पावसाची एक सर येऊन गेली.  नंतर झकास ऊन पडले.  पावसामुळे काही ठिकाणी पायवाट आणि दगड घसरडे झालेले होते.  पावसाळी ट्रेक मध्ये पायवाट न पकडता तिच्या बाजुने गवतातुन चालावे.  पायाला ग्रीप मिळते.  उन्हाळी ट्रेक मध्ये हेच गवत सुकल्यावर घसरडे बनते.  उन्हाळ्यात पायवाटेवर ग्रीप मिळते.
 
D - मागच्या बाजूचे दगड जिथे भर्राट वाऱ्यात बसुन फोटोग्राफी केली.  इथपासून खाली डोंगर उतरून आलो
Y - Y जंकशन.  इथून सरळ वाटेने डोंगर उतरून आलो

आल्या वाटेने Y जंकशन पर्यंत गेलो.  Y जंकशन पासुन सरळ वर न जाता डोंगराला वळसा घालुन जाणारी वाट पकडली.  इकडे सहसा कोणी फिरकत नाही.  या वाटेवर कधीही या, वातावरण नेहेमीच आल्हाददायक असते.  हि वाट डोंगराच्या पायथ्यालगत जात नाही.  ह्या वाटेने जाताना नेहमी ध्यानात ठेवायचे - डोंगर पूर्णपणे उतरायच्या फंद्यात पडायचे नाही.  साधारण ३०% height gain असलेल्या भागातुन पायवाटेने पुढे पुढे जात राहायचे.

पावसाळी दिवसात इथे पाणी डोंगरावरून खाली वाहत येते. काही ओहोळ सोपे आहेत तर काही उगाच चाचणी परीक्षा घेणारे.

हि वाट पुढे मुख्य वाटेल मिळते जिथुन खजुराच्या झाडापर्यंत चढून गेलो होतो.  उतरून गाडी पर्यंत खाली आलो.  चार वाजता सुरु झालेली पायगाडी पावणेसहाला थांबली.

कालच्या डोंगरभ्रमंतीचा मॅप
P
- गाडी पार्किंगची जागा
1 - चढाईचा पहिला टप्पा, खजुराचे झाड
2 - चढाईचा दुसरा टप्पा, पठारावरच्या झेंडा
3 - मागच्या बाजुची दगडांवर बसायची जागा. इथून खाली उतरलो
Y - Y जंकशन. इथून सरळ खाली उतरलो 
5 - क्रिकेट स्टेडियम पुढ्यात दिसेपर्यंत डोंगर उतरून गेलो.
आल्या वाटेने Y जंकशन पर्यंत गेलो. उजवीकडच्या वाटेने डोंगराला वळसा घालुन चढून गेलेल्या वाटेल लागलो. तिथून उतरून P पाशी रिटर्न

पावणेसहा वाजताही पूर्ण उजेड होता.  मुंबई-पुणे वाले आणि हिंजवडीचे ट्रॅफिक झेलत अर्ध्या तासाने घरी पोहोचलो.

Saturday, August 26, 2017

भूषणगड आणि वैराटगड

शुक्रवारच्या सुट्टीच्या दिवशी (श्रीगणेश चतुर्थी, २५ ऑगस्ट २०१७) श्रीगणेशाच्या कृपेने आमची सातारा प्रांतावर स्वारी यशस्वी झाली.  त्याचा हा इतिवृत्तांत.

टोळके
१. बिकाश हजारिका
२. प्रयास गुप्ता
३. योगेश सावंत

बिकाश हा आसामी (म्हणजे आसामचा) ऑफिसच्या लंचमध्ये माझ्याशेजारी बसला होता.  माझ्या ट्रेकच्या बाता ऐकुन ह्यालाही ट्रेकला यायचंय म्हणाला.  त्याच्याशी बोलुन जरा चाचपणी केली.  गाडी आमच्या ट्रॅकवर चालायला ठीकठाक होती.  कुठे जायचंय कसं जायचंय वगैरे त्याला थोडक्यात सांगितलं.
दणकट जवान प्रयास कुठेही जायला तयारच असतो.  कधीच कुरकुरत नाही.  सकाळी सहाला निघून वाटेत ब्रेकफास्ट, आधी भूषणगड आणि नंतर वैराटगड असा बेत ठरवला.  माझ्याबरोबर एक भरवश्याचा भिडू आणि एक नवीन भिडू. एक पाहिलेला गड आणि एक नवीन गड.  खिचडी चांगली पकणार असं दिसत होतं.

दोन्ही प्राणी माझ्या सोसायटी पर्यंत येऊन आम्हाला निघायला सात वाजले.  मुंबई बंगलोर हायवे वरचे ट्रॅफिक पाहुन विचारात पडलो - भूषणगड आणि वैराटगड दोन्ही होतील का आज.  का फक्त वैराटगड करायचा, का वैराटगड आणि पांडवगड करायचे, का वैराटगड आणि रायरेश्वर करायचे, वगैरे वगैरे.  तासभर विचार विमर्श करून निर्णय घेण्यात आला - "भूषणगड आणि वैराटगड" हाच प्लॅन ठरल्याप्रमाणे करू.  वेळेचं आणि ट्रॅफिकचं बघुया कसं जमतंय ते.

सुरूर फाटा सोडल्यावर ट्रॅफिक जरा कमी झाले.  ठरल्याप्रमाणे हॉटेल स्माईल स्टोन ला ब्रेकफास्ट साठी थांबलो.  तोपर्यंत पोटातल्या कावळ्यांना खजूर आणि खारका खायला दिल्या.  पोटोबा भरल्यावर गप्पांची गाडी रुळावर आली.  साताऱ्यात लेफ्ट टर्न मारल्यानंतर सगळं ट्रॅफिक गायब.  रस्त्याच्या दुतर्फा हिरवीगार शेतं.  गावकऱ्यांची लगबग चाललेली बाप्पांच्या आगमनासाठी.  बरेचजण बाप्पांना घेऊन बाइकवरून चाललेले.  काही बाइक्सवर दोन गावकरी आणि दोन बाप्पा.  थोडावेळ प्रयासने गाडी चालवली.  मग बिकाश (म्हणजे आसामचा विकास) ने गाडी जी काही उडवली, प्रयास आणि मी जीव मुठीत धरून बसलो होतो.  सातारा रहिमतपूर रस्त्याला सहाव्या गियर मध्ये!

कसे गेलो भूषणगडा पर्यंत
पुण्याहून साताऱ्याला गेल्यावर फ्लायओव्हर न घेता डावीकडचा सर्विस रोड पकडुन तिथुन रहिमतपूरकडे जाणारा लेफ्टचा रस्ता पकडला.  रहिमतपूरहुन पुढे गेलो औंध पर्यंत.  औंधहुन पळशीचा रस्ता पकडला.  आता भूषणगड लांबवर दिसायला लागला.  ह्या परिसरात हा एकमेव डोंगर आहे हे इंटरनेटवर वाचले होते.  त्यामुळे डोंगराच्या दिशेने जात राहिलो.

जवळ पोहोचल्यावर रस्त्यावरून दिसणारा भूषणगड

अशा प्रकारे गूगल मॅप आणि गावकऱ्यांच्या साहाय्याने भूषणगडाच्या पायथ्याशी पोहोचलो.  गाड्या लावायला भलीमोट्ठी पार्किंगची जागा बनवलेली आहे.  का ते नंतर समजलं.  हा गड कमी आणि देवीचं श्रद्धास्थान जास्त आहे.  नवरात्र किंवा इतर उत्सवांमध्ये हे पार्किंग फुल्ल होत असेल.  आज फक्त आमचीच गाडी होति.


पायथ्यापासुन दिसणारा भूषणगड
 
गडावर आम्ही तीनच ट्रेकर होतो.  बाकी काही देवीच्या दर्शनाला आलेले भाविक.  पार्किंग पासुन वीसेक मिनिटात गडावर पोहोचलो.  खालपासुन वरपर्यंत सोप्या पायऱ्या आहेत.  एवढ्या लांब इथवर कशाला आलो असे झाले.  गड छोटा आहे हे इंटरनेटवर वाचले होते, पण इतका छोटा... ह्यापेक्षा घोराडेश्वरचा डोंगर मोठा आहे माझा हिल रनिंगचा.

भूषणगडावर जाण्यासाठी बांधलेल्या पायऱ्या


पुण्यनगरीच्या ट्रेकर्ससाठी सावधानतेचा इशारा - हा फारच छोटा किल्ला आहे.  पुण्याहून साडेतीन चार तासांचं ट्रॅफिक झेलत इथवर आलात तर भ्रमनिरास होण्याची शक्यता आहे.  जवळपास कुठे आला असलात आणि दोनेक तास वेळ असेल तर जा इथे.
किंवा आम्ही बनवला तसा प्लॅन बनवा - भूषणगडाबरोबर आणखी एक किंवा दोन गड करा.

भूषणगडाच्या दरवाजाचा approach

पायऱ्या चढून गेल्यावर दरवाजा डाव्या बाजुला आहे.  दरवाजाच्या दोन्ही बाजुला बुरुज आहेत.  आतमध्ये दोन्ही बाजुला पहारेकर्यांसाठी छोट्याश्या देवड्या आहेत.  सुरक्षेच्या दृष्टीने हि सगळी व्यवस्था.  दरवाजाची कमान तुटलेली आहे.

भूषणगडाच्या दरवाज्यात उभारलेला माझा मित्र प्रयास गुप्ता.  दरवाजाची कमान तुटलेली आहे.

गडावर पोहोचल्यावर आम्ही मनसोक्त फोटोग्राफी केली.  गडाची तटबंदी काही ठिकाणी व्यवस्थित आहे आणि
बरीचशी ढासळलेली आहे.  भन्नाट वाऱ्यात बसायला मजा आली.  पाऊस नसल्यामुळे गडावरून आजुबाजुचा परिसर व्यवस्थित दिसत होता.  रस्ते, शेतं, शेतीच्या पाण्याचे कॅनॉल, झाडं, हिरव्यागार मोकळ्या जागा, भूषणगडवाडीमधली घरं.

भूषणगडावरून दिसणारे परिसराचे विहंगम दृश्य

गडावर एक मोठी चौकोनी विहीर आहे.  विहिरीत घाणेरडे पाणी, कचरा, आणि वास पुरेपूर होता.  कचऱ्याची allergy असल्यामुळे मि तिथून पळ काढला.  गडावर पण कचरा भरपूर आहे.  पायथ्यापासुन देवीच्या देवळापर्यंत आणि आसपासच्या परिसरात प्लास्टिक कचरा आहे.  देवळापासुन लांबच्या परिसरात कचरा नावालाच कुठेतरी.  एकंदरीत भूषणगडाला भेट देऊन प्लास्टिक कचऱ्याची समस्या किती गंभीर झालेली आहे त्याची जाणीव झाली.

गडावरून खाली उतरायला पंधरा मिनिटे पुरे झाली.  सोप्या पायऱ्या असल्यामुळे घसरण्याचा काही प्रश्न नाही.

आता वैराटगडाकडे कूच केले.  जेवणाची वेळ झालेली होति. पण आता जेवलो असतो तर वैराटगड खालीच राहिला असता.  वैराटगड करून मगच जेवायचे ठरवले.  गाडी मि घेतली आणि चाळीसच्या स्पीडने रमतगमत निघालो.  भजीचं दुकान आणि वडापावची गाडी बघुन प्रयासला थांबायचं होतं.  हे healthy नाहीये असं त्याला सांगुन गाडी पळवली.  मि आणलेले ड्रायफ्रुटस त्याला खायला दिले.
रस्त्यात एक सूर्यफुलांचे शेत दिसले.  त्याच्यात शिरून फोटो काढले.  रस्त्यावर बसुन फोटो काढले.  सहाव्या गियरमध्ये रामटवर जाण्यापेक्षा हे किती छान.  स्पीड जितका कमी तितका आजुबाजुचा परिसर अधिक चांगल्या प्रकारे दिसतो.

सूर्यफुलांच्या शेतात शिरून फोटोग्राफी.  शेतातली रोपे तुडवली जाणार नाहीत असे बघुनच आम्ही चाललो


आजुबाजुला विंडमिल्स दिसत होत्या.  एखाद्या विंडमिलला भेट द्यायचा विचार होता.  मि गूगल मॅप मध्ये बघुन किंवा गावकऱ्यांना विचारून रस्ता शोधलाही असता, पण मीच गाडी चालवत असल्यामुळे ते काही झाले नाही.

मधेच कधीतरी विकासने आत्तापर्यंत किती कॅलरीज बर्न झाल्या ते सांगितले.  आम्ही चावी फिरवल्यावर जिम मध्ये कोणता एक्सरसाईझ किती वेळ केल्यावर किती कॅलरीज बर्न होतात ते पण सांगितले.  नंतर आम्ही त्याला लक्षात येणार नाही अशा प्रकारे "कॅलरी बर्निंग" ह्या विषयावर त्याची खेचली.

आल्या रस्त्यानेच साताऱ्याला पोहोचुन पुण्याकडे जाणारा रस्ता पकडला.  वैराटगडाकडे जाणारा लेफ्ट टर्न मला माहिती होता.  वैराटगडाच्या पायथ्याच्या गावात पोहोचायला दोन तास लागले.  मि आधी एकदा गेलेलो असल्यामुळे रस्ता मला माहित होता.  मधे थोडा वेळ प्रयासने गाडी चालवली.  विकासचं हॉरीबल ड्रायविंग बघुन त्याला परत गाडी दिलीच नाही.

कसे पोहोचलो वैराटगडावर
मुंबई बंगलोर हायवेवर साताऱ्याकडुन आल्यावर पाचवड गावात लेफ्ट टर्न घेतला.  २.६ किलोमीटर सरळ जाऊन मग उजवीकडे वळलो.  १.३ किलोमीटर सरळ गेल्यावर Y जंकशन येते.  डावीकडचा रस्ता गावात जातो.   तिकडे न जाता उजवीकडचा रस्ता घेतला.  थोडे पुढे गेल्यावर योग्य जागा बघुन गाडी पार्क केली - P.  तिथुन चालायला सुरुवात केली.

वैराटगडाच्या पायथ्याशी गाडी लाऊन सामानाची आवराआवर झाली.  विकासने पॅन्ट बदलली.  तिघांनी झाडांना पाणी घातले.  भूषणगड हा फुसका बार होता, वैराटगड हे खरे ट्रेकिंग आहे ह्याची योग्य कल्पना प्रयास आणि विकास ह्यांना दिली.  रिकामा ओढा पार करून पायवाटेने जायला सुरुवात केली.  गावातले चार पाच जण वेगवेगळ्या ठिकाणी गुरं चरायला आलेले होते.  त्यांना Hi Hello करून पुढे निघालो.

वैराटगडावर जाणाऱ्या वाटेवर प्रयास आणि विशाल.  दूरवर दिसणारा वैराटगड

मागच्या वेळी संदीप बझारने जोशात येऊन पायवाट सोडली आणि झाडाझुडूपातली वाट पकडली होति.  ह्यावेळी मि व्यवस्थित बघत पायवाट बिलकुल सोडली नाही.  सुरुवातीचा दगड धोंड्यातला चढ जीव काढतो.  प्रयास आणि विकास बऱ्याच वेळेला बसले.  दोघांना धीराने वरपर्यंत घेऊन गेलो.
तीनला निघुन चारच्या आधी आम्ही गडावर होतो.  हा जबरदस्त परफॉर्मन्स थोडासा अनएक्सपेक्टड होता - पोटात कावळे कोकलत असताना.  अंधार पडायच्या आत परत खाली पोहोचायचा धोका आता टळला होता.  पाऊस पण नव्हता.

नेहमीप्रमाणे जागा शोधून मि माझ्या आवडत्या पोझमधे फोटो काढला

वरच्या पठारावर पोहोचल्यावर डावीकडुन फिरायला सुरुवात केली.  गडाची तटबंदी व्यवस्थित आहे.  एखाद्याच ठिकाणी पडझड झालेली आहे.  सप्टेंबर यायला अवकाश आहे, पण गुलाबी लाल पिवळ्या फुलांची सुरुवात झालेली दिसली.  गडावरून चहुबाजुंनी दिसणारं नयनरम्य दृश्य कॅमेऱ्यात आणि डोळ्यात साठवत गडाची फेरी पूर्ण केली.  ढगाळलेलं आकाश, आजुबाजुच्या गावातली ठिपक्याएवढी घरं, शेतं, झाडं, हिरव्यागार मोकळ्या जागा, छोटे मोठे डोंगर.

वैराटगडावरून दिसणारे परिसराचे विहंगम दृश्य

पूर्ण गडावर आम्ही तिघंच होतो.  गर्दीच्या जागा टाळून केलेली अशी मनमोकळी भटकंती मला फार आवडते.

वैराटगडावर एक दिवसाचा किल्लेदार प्रयास गुप्ता

 निघताना हलकासा पाऊस सुरु झाला.  हळुहळु उतरायला सुरुवात केली.  उतरताना घसरू नये म्हणून काय काळजी घ्यायची ते विकास आणि प्रयासला सांगितले.  लांब पायाचा प्रयास चांगला उतरत होता.  जवळच्या गावातली काही मुलं, माणसं चढताना भेटली.
उतरून Night Fury(म्हणजे Nissan Terrano) पाशी पोहोचलो.  पाच वाजायला आले असतील.  प्रयास आता भूक भूक करायला लागला.  विकास चांगला तग धरून राहिला.  म्हणजे सध्या average असला तरी कोणे एके काळी हा चांगला मजबूत असणार.

मुंबई बंगलोर हायवे लागताच veg हॉटेल शोधायला लागलो. पहिल्या veg हॉटेलला प्रयासने नाक मुरडले.  दुसऱ्यालाही त्याचे तेच.  पण मि थांबलोच.  श्रीगणेश चतुर्थीच्या शुभमुहूर्तावर सर्व हॉटेलवाले एकतर धंदा सोडून निवांत बसलेले किंवा बाप्पांच्या आगमनात गर्क.  Prompt service आज कुठेच मिळणार नव्हती.  हॉटेलवाल्यांनी जेवण द्यायला जेवढा वेळ लावला तितकाच मि जेवायला लावला.

श्रींच्या कृपेने रस्त्याला फारसं ट्रॅफिक नव्हतं.  नाहीतर संध्याकाळी ह्या रस्त्यानी पुण्यात यायचे म्हणजे ट्रॅफिकने जीव जातो.  मजल दरमजल करत नऊ वाजता घरी पोहोचलो.  थकल्यामुळे लवकर झोपलो.  उद्या सकाळच्या फुटबॉलची तयारी उद्या सकाळी उठल्यावरच.

Monday, August 21, 2017

घराची किंमत

रात्री कधीतरी पावसाला जि सुरुवात झाली तो थांबलाच नव्हता.  वातावरण थंडगार त्यामुळे सकाळपासुन.  एका मित्राबरोबर घोराडेश्वरला जायचा बेत बनवला होता.  पावसाने तो वाहुन गेला.  ब्रेकफास्ट झाल्यावर जायचं मि ठरवलं.  खुशीला पावसात फिरायला आवडतं.  ति तयार झाली यायला.  खुशी येतेय म्हणुन दीप्तीपण तयार झाली.
चढायला सुरुवात केली तेव्हा आम्ही तिघेच.  रविवार असुन सुद्धा कोणीच नव्हतं.  चार पाच कॉलेजची पोरं पोरी खाली आली.  बाकी पूर्ण वेळ आम्हीच.  जोडीला पाऊस आणि वारा.

पहिल्या पाच मिनिटातच दीप्ती "घरी चला" करायला लागली.  खुशीचा जोर आज भलताच होता.  सारखी पुढे पुढे जात होती.  दीप्तीला ओढून न्यायला लागत होतं.  थोडंच राहिलं थोडंच राहिलं करत दीप्तीला वरपर्यंत घेऊन गेलो.  नेलेले सामोसे खायला जागा शोधली.  एका टेकाडाच्या मागे, जिथे वारा थोडा कमी लागेल असं.  उभ्याउभ्याच खाल्ले.  खाईपर्यंत ओले आणि गार झाले सगळे.  पाऊस चालू होताच.  डोंगरावर त्याचा जोर भलताच वाढलेला.  पाऊस आणि वारा हे कॉम्बिनेशन डेडली होतं.


काही गोष्टींची किंमत पैश्यात करता येत नाही.  आकडे अपुरे पडतात हो.  घरच्या उबेची किंमत अशा उघड्या डोंगरावर पावसाने झोडपल्याशिवाय कशी समजणार.  घरी आल्यावर तिघेही गुडुप्प झोपुन गेलो.
खुशीची तयारी होतेय हळुहळु मोठ्या ट्रेक्स साठी.  एक दोन वर्ष्यात आम्ही तिघं जाऊ ट्रेकिंगला.  पाहुया कसं जमतंय ते.